"عباس عبدي"
مخاطب اين يادداشت بخش اكثريت جناح غالب است كه طي چند دهه اخير فعاليت سياسي چشمگيري داشتند و درست يا غلط در بسياري از امور ادعاهاي فراوان نيز داشتهاند. ولي اينك كه بيش از همه تاريخ سياسي خود بايد اثرگذاري داشته باشند و ادعاهاي خود را ثابت كنند، در مقابل منفعلترين دوران سياسي خود را تجربه ميكنند، گويي كه جملگي به خواب سياسي زمستاني رفتهاند و هر از چند گاهي بر اثر سير حوادث براي لحظاتي بيدار ميشوند، و در این بیداری نیز جز نق زدنهاي موردي يا بهبه و چهچه كردن دايمي كار ديگري نميكنند.
امروز و در شرايطي كه همه نيروها و قواي سياسي بايد خود را براي اجراي كمخطرتر طرح هدفمند كردن يارانهها آماده كنند و دولت بيش از هر نهاد ديگر بايد انتظار چنين هماهنگي و حمايتي را داشته باشد، به يكباره و بدون هيچگونه پيشزمينهاي خبر انحلال يك دانشگاه مهم پزشكي كشور اعلان ميشود! و هزاران دانشجو، استاد و كارمند و كارگر دانشگاه را در بهت و حيرت فرو ميبرد. چنين تصميمي حتي اگر بر فرض درست هم بود (كه ظاهراً عموم دستاندركاران پيشين آن را رد ميكنند) دو اشكال اساسي دارد.
يكي اينكه به لحاظ زماني نامناسب بود و براي اجراي طرح هدفمند كردن بايد از اتخاذ تصميمات تشنجآميز و بحرانزا اجتناب كرد. تصميماتي كه ممكن است تبعات آن با تبعات اجراي اين طرح گره بخورد و يكديگر را تشديد و به صورت تصاعدي نمايان گردد. در اين وضعيت، حتی بايد كوشيد كه اجراي تصميمات مشابهي هم كه در گذشته اتخاذ شده، بطور موقت مسكوت گذاشته شود و براي مدتي به تأخير انداخته شود؛ نه آنكه با انجام كارهاي جديد، هيزم لازم را براي برافروختن هر آتش احتمالی فراهم كرد. آنان كه بارها گفتهاند، صدها سايت و نشريه عليه اجراي طرح هدفمندسازي بسيج شدهاند، بايد بدانند نوشتن صدها يادداشت و مقاله عليه اجراي چنين طرحي، به اندازه اتخاذ يك تصميم مشابه انحلال دانشگاه پزشكي ايران براي اين كار خطرناك و دردسرآفرين نيست.
دومين اشكال به عدم رعایت ویژگی لازم برای تصميم سياسي در این مورد خاص مربوط ميشود. ويژگي اصلي تصميم سياسي، گذر كردن آن از مجراي مشاركت عمومي است. تصميم سياسي مثل نسخه پزشك نيست كه فارغ از فهم و خواست بيمار نوشته و تجويز شود. تصميم سياسي از خلال مشاركت و گفت و گوي عمومي و با حضور طرفهاي ذينفع اتخاذ ميشود. آيا تاكنون مقامات تصميمگيرنده خود را به جاي يكي از اساتيد، دانشجويان يا كارمندان دانشگاهي معتبر در پايتخت قرار دادهاند كه وقتي سر كار حاضر ميشوند، بيخبر از همه جا با دستور انحلال دانشگاهشان مواجه شوند؟ در این صورت چه احساسي به آنان دست ميدهد؟ احساس بيقدرتي و مورد توهين واقع شدن، و سپس عصبانيت و بدبيني اولين احساسهايي است كه به فرد دست ميدهد. اگر كسي معتقد است كه ايران و مردم آن يك ابرقدرت هستند، بايد پاسخ دهد، اين چه ملت ابرقدرتي است كه فرهيختهترين اقشارش نه تنها هيچ نقشي در تعيين سرنوشت خود ندارند، بلكه آنان لايق اين هم دانسته نشدهاند كه از پيش از سرنوشتي كه برايشان مقرر خواهد شد مطلع شوند. چنین رفتاری با مردم این حس را به آنان می دهد که گویی بر یک قایق کوچک نشسته و در دریای بیکران و مواج به این سو و آن سو فرستاده می شوند و هیچ قدرت و اختیاری در تعیین مسیر زندگی خود ندارند و نمی دانند که عاقبت در کدام ساحل پهلو خواهند گرفت.
آنچه كه در این میان خطاب به اكثريت جناح غالب بايد گفت اين است كه گرچه اين تصميم به تنهايي نيز مهم است، ولي مسأله مهمتر از آن، اين است كه مجموعه سياستهاي جاري در كشور واجد ويژگيهاي مشابه همين تصميم هستند، و كاملاً روشن است كه تبعات و نتايج چنين تصميماتي براي كشور چگونه است و اگر امروز اقدامي موثر براي جلوگيري از تكرار تصميمات مشابه نشود، در حالي كه قدرت لازم براي آن وجود دارد، در آينده چگونه ميتوان خود را از مسئوليت تبعات آن مبرّا دانست؟ این جناح در این زمینه از دو سو مسئولیت دارد؛ از یک سو خواسته یا ناخواسته در ایجاد چنین مدیریتی مسئولیت دارد و از سوی دیگر امکان جلوگیری از تداوم این وضع را دارد. این خواب سیاسی زمستانی نتائج مطلوبی برای جامعه ایران نخواهد داشت.