"حسین عدالت منش*"
در اواخر ماه گذشته، آیت الله خامنه ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی به شهر مقدس قم سفر نموده و در ظاهر چنین وانمود شد که این سفر به انگیزه رسیدگی به امور مردم آن دیار به ویژه سر و سامان دادن به حوزه علمیه شیعه و تدبیر امر آن است، ولی بر ازکیا و آگاهان سیاسی پوشیده نیست که آن تنها پوششی بر اهداف پشت پرده می باشد که برای ایران و جامعه و جهان اسلام وتشییع بس ناگوار، نگران کننده و خطرناک است و می توان آن اهداف پنهان را در چند هدف کلیدی خلاصه کرد:
1- زمینه سازی برای مرجعیت
اولین هدف، آماده کردن قهری جو و فضای عمومی و خصوصی برای تثبیت اجباری مرجعیت رویایی آقای خامنه ای است که در این راستا شعارهای "هم رهبری هم مرجعی" و "مرجع تقلید ما، رساله رساله" با تدارک و تدبیر و حمایت کنندگان حکومتی مراسم در پلاکاردهای سطح شهر و شعار بازدیدکنندگان حکومتی آن القاء می گشت و یکی از اهداف فراخوانی مراجع برای شرفیابی همین هدف بود. در حالی که مرجعیت شیعه، شرایط ویژه علمی و عملی دارد که ایشان فاقد آن می باشد و مرحوم آیت الله العظمی منتظری یکی از بزرگترین مراجع تقلید که استاد نامبرده هم بود، صلاحیت وی را برای آن منصب به طور کلی نفی نموده است. به علاوه مرجعیتی که پس از رهبری و رسیدن به قدرت مطلقه کسب شود، جز با اعمال قدرت و در جهت حفظ آن نخواهد بود.
2- تظاهر به هم فکری با مراجع
هدف دیگر، نمایش همخوانی مراجع، عالمان دین و صفوف مذهبی با خود و القاء همراهی آنان با وی می باشد، تا از این رو پایه های مشروعیت دینی خود را که به شدت سست و متزلزل گردیده تحکیم کند. جمع آوری برخی از مراجع و گروهی از عالمان مذهبی و طلاب با ترفندهای گوناگون همراه با تهدید و تطمیع و نیز سخنان نغز او در بین بازدید کنندگان درباره تاریخ اندیشه دینی و پیشینه حوزه های علمی شیعی بر همین هدف استوار بود تا خود را به عنوان تنها محور پرنفوذ اندیشمندان اسلامی و رهبر شیعیان وانمود کند.
3- باز سازی شخصیت رو به زوال
هدف سوم بازسازی شخصیت ترک برداشته و رو به سقوط رهبری است که پس از تقلب در انتخابات ریاست جمهوری و حمایت پیگیر و بی دریغ ایشان از آقای احمدی نژاد به شدت لرزان گردیده است. تعریف و تمجیدهای اغراق آمیز درباره رهبری که برروی پلاکاردهای شهر به دروغ از شخصیت هایی چون آیات شهید مطهری، بهجت، بهاء الدینی و دیگر اشخاص موجه و محترم نقل گردیده با اطمینان به این که امکان و فرجه ای برای تکذیب آنها وجود نخواهد داشت، روی همین هدف بوده است.
4- جبران نگرانی از تشییع جنازه میلیونی آیت الله منتظری
چهارمین هدف، معارضه تبلیغاتی با تشییع جنازه پرمعنا و با شکوه میلیونی مرحوم آیت الله العظمی منتظری بود که خود آقای خامنه ای هم در سخنانش در قم به آن اشاره کردند. تشییع جنازه ای که به نحو خودجوش و بدون هیچ گونه تبلیغی و با انواع تهدیدها و استفاده از حربه شایعات حکومتی به شکل غیر منتظره ای برگزار شد ، موجب نگرانی ایشان گشت و لازم بود به نحوی با آن مبارزه شود.
5- تدارک حمله مجدد به منتقدان
پنجمین هدف، زمینه سازی و تازه کردن نفس با پشتوانه حوزه و مذهب برای هجمه و زدن تیر خلاص به منتقدان سیاسی بود که خود ایشان همواره آنان را فتنه گر می خواند و اخیرا عنوان میکروب را هم بر آن افزود.
6- تدارک از بین بردن استقلال حوزه
ششمین هدف سفر، زمینه سازی اجرای طرح استاد محور که مراجع با آن به شدت مخالفت کردند و مخالفت خود را به صورت کتبی هم اعلام داشتند. در این رابطه، عوامل حکومتی دست اندر کار طرح مذکور، مقرر کرده اند که به هر استادی که طرح مزبور را قبول نماید، ماهانه 300 هزار تومان بدهند. لازم به ذکر است پس از کشمکش های ماه های گذشته در مورد طرح مذکور، سرانجام مراجع یک هیئت پنج نفری از فضلا را معین کردند تا با شورای مدیریت و مسئول آن که مورد نظر مقامات سپاه و اطلاعات است، صحبت کنند ولی دادگاه ویژه روحانیت دو نفر از آنها را احضار کرده و با تهدید گفته است باید طرح شورا بپذیرند.
اینها اهداف کلی و واقعی سفر است که برای حفظ رهبری و حاکمیت اقتدارگرایان مورد نظر بوده است. اما نتیجه و دستاورد حقیقی آن سفر هم که برخی تحقق یافت و برخی هم به وقوع خواهد پیوست ، به طور اجمال چند امر است:
1- هزینه های چند میلیاردی سفر
اولین نتیجه، تحمیل هزینه های چند میلیارد تومانی سفر است که بر دوش بیت المال و مردمی می باشد که عده ای از آنان قوت لایموت ندارند و عده ای از آنان برای تامین مخارج اولیه زندگی خود چه بسا حتی حاضر به انجام هرکار خلافی می شوند.
نصب بنر های کوچک و بزرگ و به کار گیری هزاران نیروی تسلیحاتی و انسانی و جمع آوری نیروهای بسیجی از سراسر کشور و گسیل آنها به شهر قم و پرداخت مبالغی کلان به بخشی از مدعوان از آثار شوم این سفر است که با هیچ گوشه از زمامداری امام علی (ع) که خود را تلویحا و با نداهایی چون "این عمار" و تشبیه نمودن منتقدان به طلحه و زبیر، هیچ تشابهی ندارد.
2- تحقیر مراجع تقلید
دومین نتیجه سفر، اهانت به مراجع تقلید و گروهی دیگر از بزرگان حوزوی می باشد. چندی پیش، آقای خامنه ای طی دو مرحله سفر پنهانی به قم با حضرات آیات صافی گلپایگانی، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی و جوادی آملی دیدار خصوصی و بی سر و صدا کرد تا بدین طریق در سفر رسمی آینده که در مخیله داشت، آنان را با محذور اخلاقی مواجه کرده تا به عنوان بازدید مجبور به دیدار با وی شوند و خبر آن شهره آفاق گردد. در این جهت رایزنی ها و تدابیر جدی و به نسبت طولانی و احیانا همراه با تهدید بعضی از بستگان مراجع انجام گرفت و ابتدا هدف این بود که آقایان مراجع و بزرگان حوزوی را به استقبال رهبری بکشانند ولی آقایان مراجع و عده ای از بزرگان قبول نکرده و عملا این طرح با شکست مواجه گردید . ولی در مرحله بعد، با فشار شدید از سوی افراد موجه ، آنان راضی به ملاقات خصوصی شدند اما پس از این که آقایان در جلسه ملاقات حضور پیدا می کنند، آن را عمومی می یابند و از آن هم فیلم برداری کرده و خبر آن را اعلام می کنند و تنها کسی که علاوه بر ملاقات عمومی، ملاقات خصوصی با آقای خامنه ای داشت، اقای مصباح یزدی بود که تنها مبلغ تصویب شده برای موسسه وی در سال جاری از سوی مجلس شورا 10 میلیارد تومان بوده است.
3- تخریب پیشینه حوزه های علمیه
سومین نتیجه سفر مذکور، تخریب پیشینه بیش از هزار ساله حوزه های علمی و کیان مذهب تشیع بود. اسلام و مذهب تشیع، ثمره رنج طاقت فرسا و تلاش پیگیر معصومین(ع) و پس از آن بزرگواران، عالمان بزرگ شیعه و تبلیغات خالصانه مبلغان مذهبی بوده است. بدیهی است کسی که در طول بیش از بیست سال رهبری او قتل های زنجیره ای، حمله به مراکز علمی و دانشگاه ها ، ضرب و شتم و زندانی کردن و کشتار دانشجویان و مردم، راندن اتومبیل نیروهای انتظامی بر پیکر آنها، محاکمات فرمایشی و محکوم کردن فرهیختگان کشور، فجایع نکبت بار زندان کهریزک و مانند آن و حمله به بیوت مراجع تقلید و بیشتر از همه حصر خانگی مرحوم آیت الله العظمی منتظری در بیش از پنج سال و اهانت های بیست ساله به ایشان و هتک چهره اشخاص محترم و... همه و همه زیر نظر او و بدون هیچ تعقیب قضایی انجام می گیرد و اینها همه بر همگان در سراسر جهان شفاف و هویدا می گردد. وقتی چنین کسی بر مسند حوزه علمیه شیعه تکیه زده و از آن جایگاه بر روش ناپسند، ضد دین و اخلاق و قانون خود پافشاری کند، چه چیزی برای پیشینه خوش نام مذهب تشیع و عالمان شیعه به جای می گذارد؟!
تهافت سخن و عمل
تعجب این که در سخنان ایشان ، یکی از ویژگی های حوزه های علمی را احترام به استاد ذکر می کند ولی خود ایشان در طول بیش از بیست سال، بلایی نبود که بر سر استاد خود مرحوم آیت الله العظمی منتظری نیاورد. در سخنان خود می گوید مراجع آزادند و تریبون به دست آنهاست ولی با منتقدانی چون آیات منتظری، صانعی، دستغیب، بیات و ... با سیاست مشت آهنین برخورد می کند و در سخنان خود سرنوشت نظام و روحانیت را به هم گره می زند و در واقع سرنوشت خود را با آنان پیوند می دهد تا شاید از سقوط حتمی رهایی یابد. الحق و الانصاف آسیبی که در دوران سلطنت مطلقه ایشان به مذهب و روحانیت شیعه وارد آمده و موجب دین گریزی جوانان عزیز شده است، در طول تاریخ نمونه ندارد.
بازتاب منفی شرفیابی چند تن از مراجع
عده ای خواسته یا ناخواسته با ملاقات با کسی که مرتکب سیئات نابخشودنی گردیده، در انظار عمومی، خود را همسو و همراه با ایشان معرفی نموده و در افکار عمومی به خود و حوزه های علمی آسیب جدی وارد نمودند. این آقایان محترم چه پاسخی در مقابل آیات قران و روایاتی که از تمایل با ظلمه و همراهی با آنها نهی می کند خواهند داد؟ از جمله آیه شریفه: "لاترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار" (هود،113) (به کسانی که ظلم می کنند تمایل نکنید که آتش جهنم شما را در بر می گیرد) و آیه شریفه: "و لاتعاونوا علی الاثم و العدوان" (مائده،2) (با گناه و عدوان و ظلم همکاری ننمایید) آیا ظلم ها و گناهان و تجاوزاتی که به دستور و یا با اطلاع ایشان انجام شده و می شود قابل انکار می باشد؟ و آیا تایید این همه مظالم و گناه و وهن مرجعیت شیعه و حوزه های علمیه و بردن آبروی آنها که متاسفانه این روزها شاهد آن هستیم، با چه موضوع اهم دیگری در تعارض است که مجوز شرعی و عقلی آن باشد و چگونه این خسارت های عظیم قابل جبران خواهد بود؟
طلاب و اساتید مستقل حوزه علمیه امید دارند که مراجع محترم توطئه ای را که حاکمیت برای استقلال حوزه ها در حال تدارک است با وحدت کلمه و تشریک مساعی خنثی سازند.
آقای خامنه ای در سخنانشان در قم به این حدیث شریف اشاره می کنند که پیامبر (ص) فرمود:" الفقهاء امناء الرسل ما لم یدخلوا فی الدنیا" (فقها امینهای پیامبران الاهی هستند تا زمانی که در دنیا وارد نشوند)، ولی دنباله این حدیث را که به ضرر ایشان است نمی خوانند که " قیل یا رسول الله و ما دخولهم فی الدنیا؟ قال: اتباع السلطان فاذا فعلوا ذلک فاحذروهم علی دینکم" (از پیامبر اکرم(ص) سوال شد مراد از ورود علما در دنیا چیست؟ فرمود: پیروی از سلطان و حاکم است، پس هر گاه عالمان از او پیروی کردند، بر دین خود از آنان بترسید و برحذر باشید) (اصول کافی، کتاب فضل العلم، باب 14)
روشن است که دنباله این حدیث شریف، عالمان پیرو آقای خامنه ای و از همه بیشتر خود او را که سلطان بی منازع با آن جرایم کبیره است، شامل می شود.
تشکر از مراجع بزرگواری که شرفیاب نشدند
جای دارد از مراجع بزرگواری همچون آیات عظام وحید خراسانی، موسوی اردبیلی، صانعی، سید صادق شیرازی و بیات و دیگر بزرگوارانی که حاضر به معامله با ثمن بخس دنیوی نشدند و آبرو و استقلال حوزه را در معرض خطر بیشتر قرار ندادند، قدردانی شود و نیز بجاست از دیگر عالمان که اکثریت حوزویان را تشکیل می دهند و با خیل اقتدارگرایان همراه نشدند و مهر تایید بر این همه مظالم جاری نزدند، سپاسگزاری گردد.
آقای خامنه ای با فجایع فرهنگی، مذهبی، اقتصادی و سیاسی که در طول مدت ولایت مطلقه خود به بار آورده، کشور و مذهب را به مخاطره انداخته و آن را در لبه پرتگاه قرار داد و با گره زدن خود به حوزه و مرجعیت و روحانیت می خواهد آنان را با خود به کام مرگ حتمی سیاسی و اجتماعی خود که قریب الوقوع است فرو ببرد و این یکی دیگر از گناهان بزرگی است که ایشان انجام می دهد و دین گریزی را برای نسل جوان و آینده به میراث می گذارد
* استاد منتقد حوزه علمیه قم