"فرشاد نوروزپور"
با توجه به خصوصیات جامعه شناختی و روان شناختی ایرانیان و از آن رو که مردمان این سرزمین در مسائل اجتماعی و تصمیم گیری های سیاسی به شدت احساس گرا و شعارزده می باشند و تعلق و پای بندی چندانی به حزب و مرام نامه و امثلالهم ندارند و با تمسك به مطالعه تاریخ معاصر ایران، به این نتیجه میرسیم که آن چه در ایران موثر و مورد استقبال بوده است و توانسته به نتيجه اي هرچند مقطعي برسد، نهضت ها و قيام ها بوده اند و نه احزاب.
البته وجود این پيش زمینه اجتماعي در سالهای اخير، حداقل در بين طبقه متوسط جامعه كم كم دارد جايش را به حزب گرايي مي دهد و به نظر می رسد اندک اندک و لنگ لنگان سواد سیاسی و همچنين علاقه به كار گروهي و تعقل سياسي-حزبي ایرانیان بویژه نسل سوم و چهارم رو به افزایش است و اين حركت لاك پشتي نسبتا بعد از روي كار آمدن جريان اصلاحات و شروع دور تازه اي از فعاليت احزاب سياسي در حال پيدا كردن سرعت و كيفيت خوبي بود.
اگرچه احزاب شكل گرفته در آن سالها با معيار هاي تعريف شده و مورد قبول ادبيات سياسي جهان در مورد حزب بسيار تفاوت داشتند و خود نه تنها در مقابل دولت تشكيل نشده، بلكه جزئي از دولت حاكم بودند اما در سالهاي بعد و پس از كسب تجربه و تزريق دانش و تجربه هاي گذشته و با برگشتن ورق به سمت دولت اصولگرا و مخالف اين احزاب، كم كم كار حزبي در حال نهادينه شدن در بين مردم -باز هم متذكر مي شوم طبقه متوسط- بود، ولو با مشكلات و نواقص بسيار.
از بررسي احزاب در اين چند سال صرف نظر مي كنيم چرا كه موضوع بحث ما نيست و پلي مي زنيم به سال 1388.
مثل هميشه بيشترين فعاليت احزاب در روزهاي نزديك به انتخابات هاي گوناگون ديده مي شد كه آخرين آن دهمين دوره رياست جمهوري اسلامي بود، بعد از اتفاقاتي كه همه شرح آن را مي دانيم، و پس از بازداشت بسياري از سران احزاب اصلاح طلب، فعاليت اين احزاب كم كم دچار جمود و در حال منقبض شدن بود كه همين ادامه لنگان لنگان هم با لغو پروانه فعاليت مواجه شد. باز هم جسته و گريخته احزاب با صدور بيانيه و... اعلام موجوديت مي نمودند كه اخيرا با حكم قوه قضائيه جمهوري اسلامي ايران، دو حزب بزرگ اصلاح طلب يعني "جبهه مشارکت ایران اسلامی" و "سازمان مجهاهدین انقلاب اسلامی" رسما منحل اعلام شدند. آن هم در روزگاري كه بسياري از سران آن احزاب كه خود روزي از مديران نظام بودند در زندان به سر مي برند.
تصمیم حاکمیت جهت انحلال اين دو حزب تاثیرگذار دوم خردادی و همچنين پلمپ دفاتر و ايجاد محدوديت براي ساير احزاب منتقد دولت، نه تنها به بهبود شرایط پیش آمده در روزهاي بعد از انتخابات ریاست جمهوری دهم کمک نخواهد کرد، بلکه با نیرو سوزی از ميان معترضين، موجبات خروج توده های معترض را از مسيرهاي قانونی، مقبول و مشروع در قالب قانون اساسی جاري را فراهم می کند و ممكن است روزي عاملان و آمران اين سياست، از اين تصميم ابراز پشيماني كنند كه ديگر نتوان كاري كرد و تدبيري انديشيد.
به هر رو، اگرچه تاريخ نشان داده است كه علاقه و تعلق خاطر به حزبي را نمي توان با لغو مجوز از اذهان و قلوب مردم پاك كرد اما انحلال اين دو حزب تاثيرگذار و پرنفوذ ضربه سختي به انديشه نوپاي حزب گرايي در ايران وارد مي نمايد كه جبران آن سالها زمان مي برد و بي شك كشور را به تك حزبي خواهد كشاند كه تجربه تلخ آن در تمام تاريخ به اثبات رسيده است.
لینک: