کامیار بهرنگ
اعتصاب غذا روشی اعتراضی است و هر اعتصابی شکلی از مقاومت است که به صورت فردی و یا جمعی به منظور دست یابی به هدف یااهدافی مشخص اجرا می شود.اعتصاب غذای زندانیان سیاسی هم نوعی اعتراض به روند برخورد و یا پیگیری و حتی درمواردی پافشاری بر دیدگاهها و خواسته هایشان است.
از اشکال این اعتصاب به روزه های سیاسی طولانی مدت نیز میتوان اشاره کرد که مشهورترین آن را مهاتما گاندی درپیش گرفت. گاندی بارها در زندان دست به اعتصاب غذا زد و نزدیکانش همچون نهرو بارها از او خواستند که این اعتصاب را بشکند. آنها بر این باور بودند که نهضت استقلال طلبانه ی هند به زنده ی گاندی بیشتر نیاز دارند، اما او همواره با پافشاری بر اعتصاب خود تا دست یابی پله به پله ی خواسته هایش کوتاه نیامد. ( البته باید به این موضوع توجه داشت که دلیل عقب نشینی دولت مردان بریتانیا در مقابل خواست های گاندی بیم حضورمردم هند در واکنش به جان وی و طبعات آن درخیابان هابود که درصورت هرگونه اتفاقی برای رهبرشان رخ میداد و نه آن بود که خواسته های او را محترم شمرده بودند.) این تجربه را اما در اعتصاب غذای بابی ساندز به نحوی دیگر مشاهده می کنیم؛ در حالیکه همان دولت خود را برای هر هزینه ای آماده کرده بود و قدرت کنترل خود بر تبعات هزینه های پیرامونی اعتصاب او را بسیار بالا می دانست که نتیجه ی آن مرگ بابی ساندز پس از ۶۶ روز اعتصاب غذا بود، این موضوع رانیز باید مورد توجه قرار داد که ساندز با مرگش مبارزات مردم ایرلند را شدت بخشید و خودش نیز در تاریخ جاودانه شد.
در بیشتر موارد اعتصابیون بر اثرات مخرب این شیوه ی اعتراض بر سلامت خود آگاهی دارند اما امثال گاندی بر این باور بودند که حتی اگر این اعتصاب جان او را بگیرد می تواند سرمشقی برای مردم کشورش شود که بدانند برای آزادی کشورشان باید از جان خویش بگذرند.
با توجه به امکانات رسانه ای در دنیای امروز گسترش ابعاد یک اعتصاب غذا در هر کشوری به سرعت پخش و رسانه ها را به سمت آن موضوع جلب می کند و این موضوع وحشت نیروهای ضد مردمی را از اعتصاب های حتی فردی در زندان ها را بیشتر از پیش کرده است.
این روزها در ایران نیز برای چندمین بار زندانیان شجاعی که اکثر آنان پس از کودتای انتخاباتی سال ۸۸ روانه زندان شدند اعلام اعتصاب غذا نمودندکه پیرو آن ابتکاری ازسوی جمعی فعالین شکل گرفته است. درفضای مجازی صفحه ای با عنوان ' تو تنها نیستی ' آغاز به کار نموده تا پیام سبزها را به اعتصابیون منتقل و سخن آنان را نیز منعکس نماید. در این میان اصلی ترین هدف این برنامه پیگیری خواست های بر حق اعتصابیون است، اعتصابیونی که اساسا بازداشت آنان غیر قانونی بوده ، با این حال حتی در زندان از حقوق قانونی مصوب نیز محروم هستند.
به باور من تنها خواست شکستن اعتصاب نمی تواند عملی سیاسی و انسانی باشد، چرا که زندانیان در این شرایط به سر حد صبر رسیده اند و چیزی جز جان خود برای مبارزه در راه رسیدن به حقوق حقه ی خود ندارند، بنابراین تنها لزوم پافشاری براین خواست را کافی نمی دانم و تاکیدمی کنم برطرح نکاتی که برای رسیدن به حداقلهای مطلوب بایددرنظرگرفته شود.
اول – رسانه ای کردن این اعتصاب در حد بین المللی و جلب افکار عمومی و رسانه ها به موضوع اعتصاب غذا و خواسته های آنان
دوم – همراهی و پشتیبانی علنی با خواسته های اعتصابیون که می تواند به صورت روزه ی سیاسی بلند مدت اجرا شود
سوم – استفاده از هر امکانی برای آزادی زندانیان.
دو مورد اول نه تنها روحیه ی اعتصابیون راتقویت می کندکه باعث پویایی جنبش اعتراضی می شود البته اگر امکان برگزاری اعتصاب های عمومی وجود داشته باشد علاوه بر بازتاب دررسانه ها افکارعمومی رامتوجه خود می سازد حال اینکه با توجه به پراکندگی نیرو ها موضوع روزه ی سیاسی به عنوان عملی سمبلیک و در راستای اعلام همبستگی قلبی با یاران در بندمان می تواند عملی تر است. روزه سیاسی زمانی مثمرثمرخواهد بودکه بازتاب رسانه ای داشته باشد.برای رسیدن به این مطلوب هماهنگی و همکاری بین نیروهای فعال حقوق بشر و فعالین مدنی و سیاسی بیش از پیش لازم و ضروری ست.
در مورد سوم نیز این پیام را به آنان می رساند که ما برای آزادی آنان از هر امکانی استفاده خواهیم کرد و نسبت به وضعیت آنان سکوت را جایز نمی دانیم.